Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN uva.nl
Klassieke talen

Programma en colleges

Zomerschool Klassieke talen

In de week van de Zomerschool zijn er dagelijks colleges van 9.00 uur tot 18.00 uur in de binnenstad van Amsterdam. De colleges zijn leescolleges, waarbij doorgaans de tekst van één auteur centraal staat. Het rooster van de vakken wordt bepaald op basis van de keuzes op de aanmeldformulieren.

Literatuur uit de oudheid: in de originele taal

  • De colleges voor scholieren behandelen de examenauteurs van de komende jaren (Vergilius, Plato, Cicero, Euripides) en de Latijnse en Griekse grammatica.
  • ​De colleges voor docenten Klassieke talen zijn expliciet bedoeld voor docenten met een examenklas en gaan over de examenpensa Grieks en Latijn.
  • Naast leescolleges kun je kiezen voor grammaticacolleges. Deze worden op andere tijden gegeven dan de leescolleges en overlappen niet met andere colleges (m.u.v. enkele doorlopende leescolleges voor studenten). De grammaticacolleges zijn niet verplicht, maar wel nuttig voor iedereen die zijn kennis van de grammatica wil ophalen, aanscherpen of verrijken.
  • ​Het onderwijs is gebaseerd op de nieuwste inzichten en wordt verzorgd door stafleden, promovendi en (oud-)studenten van de opleiding Klassieke talen aan de UvA en VU.Alle colleges zijn open voor alle deelnemers.
  • ​Bij iedere vakbeschrijving staat een indicatie van het niveau. Tenzij anders vermeld wordt bij aanvang van het college een syllabus met de te lezen teksten verstrekt. Een aantal colleges gaan de hele dag door en kunnen daarom niet gecombineerd worden met aanvullende grammaticacolleges.

Maak een keuze uit onderstaande vakken:

  • Vergilius (CE 2020)

    In zijn Aeneïs vertelt Vergilius (70-19 v.Chr.) het verhaal van Aeneas, stamvader van het Romeinse volk. Na de ondergang van Troje, aan de westkust van het huidige Turkije, vlucht hij met een aantal schepen in westelijke richting, om uiteindelijk in Italië de basis te leggen voor het toekomstige Imperium Romanum. Vernietiging en opbouw, het thema dat het CE-pensum 2020 bindt, gaan in Vergilius’ nationale epos dus hand in hand.

    Tijdens de colleges zullen we een passage lezen die weliswaar geen deel uitmaakt van het CE-pensum, maar thematisch wel nauw hiermee verbonden is: het slot van boek 2, waarin de goden  met een wonderteken duidelijk maken dat Aeneas’ familie niet is voorbestemd om samen met Troje ten onder te gaan, maar een belangrijke missie te volbrengen heeft, waarna Aeneas – zijn vader Anchises op de schouders en zijn zoontje Ascanius aan de hand – door het brandende Troje wegvlucht. Aangekomen op het afgesproken verzamelpunt buiten de stad, blijkt echter dat Aeneas ongemerkt een groot persoonlijk verlies heeft geleden…

    • Dit college is gericht op gymnasiumleerlingen die naar klas 5 of 6 gaan, maar andere belangstellenden zijn ook van harte welkom.

    Docent: Jörn Soerink

  • Plato (CE 2020)

    In Het Symposium beschrijft de grote Griekse filosoof Plato (ca. 427-347 v.Chr.) een symposium: een feestje waar de Atheense mannelijke elite heen ging om te eten, praten, zingen, dansen, flirten, en, vooral, heel dronken te worden. De gasten van dit feestje, onder wie Plato's leermeester Socrates, hebben echter nog een kater van de dag ervoor, en besluiten daarom om het rustig aan te doen en het een avond lang over de liefde te hebben. Het resultaat is een meerstemmig werk, vol met een verscheidenheid aan Atheense visies over het raakvlak tussen de liefde, seks, en filosofie. Plato's Symposium is daarmee niet alleen filosofisch en historisch interessant, maar behoort ook tot de absolute meesterwerken van de wereldliteratuur.

    In drie dagen duiken we samen in deze tekst: we lezen teksten die niet op het pensum staan (met oog voor Plato's filosofie), en wijden daarnaast speciale aandacht aan onder andere seksualiteit en gender in vijfde-eeuws Athene, en de rol van Alcibiades – de beruchte Atheense politicus, opportunist en latere staatsverrader –, die halverwege het feestje stomdronken komt binnenvallen en toegeeft smoorverliefd te zijn op Socrates.

    • Dit college is gericht op gymnasiumleerlingen die naar klas 5 of 6 gaan, maar andere belangstellenden zijn ook van harte welkom.

    Docent: Jip Lemmens

  • Cicero: spreken op het scherpst van de snede (CE 2021)

    Quousque tandem; beroemder openingswoorden zijn niet te vinden. Ze worden nog steeds regelmatig gebruikt om een belangrijke politieke redevoering in te leiden, met of zonder de rest van het verbale vuurwerk dat erop volgt.

    In deze cursus lezen we Cicero’s Eerste Catilinarische Redevoering, het hoogtepunt van zijn politieke carrière, en tegelijk de aanleiding tot zijn val. We kijken naar zijn taalgebruik en de antieke retorische theorie, en vergelijken wat hij zegt met het verslag dat de historicus Sallustius geeft van de Catilinarische samenzwering.

    Leessuggestie voor de zomer: Robert Harris’ Cicero-trilogie.

    • Dit college is gericht op gymnasiumleerlingen die naar klas 5 of 6 gaan, maar andere belangstellenden zijn ook van harte welkom.

    Docent: Maurits Lesmeister

  • Euripides (CE 2021)

    De tragediedichter Euripides maakt in Elektra zijn reputatie meer dan waar. In dit college zullen we lezen hoe het familieconflict in het paleis van koning Agamemnon op huiveringwekkende wijze ontaardt in een bloedbad. Naast het lezen zullen we de literaire verwijzingen bestuderen die Euripides in zijn stuk Elektra aanbracht en waarmee hij het voor de goed voorbereide toeschouwer tot een onvergetelijke ervaring maakte.

    • Dit college is gericht op gymnasiumleerlingen die naar klas 5 of 6 gaan, maar andere belangstellenden zijn ook van harte welkom.

    Docent: David Cohen

  • Hettitisch

    De Hettitische geschiedenis loopt van ongeveer 1650 v.Chr. tot ongeveer 1200 v.Chr. of iets later, in de zgn. Late Bronstijd. In die periode hadden de Hettieten een rijk in het centrum van Anatolië, het huidige Turkije, en over hen biedt het Hettitische tekstcorpus ons veel interessante informatie. De Hettitische taal is verwant aan o.a. Grieks en Latijn; de Hettitische teksten werden geschreven in het belangrijkste schrift in het Nabije Oosten van die tijd, het Mesopotamische spijkerschrift. De cursus Hettitisch zal bestaan uit een samenvatting van de Hettitische geschiedenis, een behandeling van de basiselementen van de Hetttische grammatica en een korte introductie in de beginselen van het spijkerschrift.

    • De cursus is bedoeld voor studenten Klassieke talen, maar ook geschikt voor scholieren en andere geïnteresseerden.

    Docent: Joost Hazenbos

  • Petronius en de satirische retorica van alledag

    Petronius’ Satyrikon (midden 1e eeuw n.Chr.) werd in het verleden vaak een ‘schelmenroman’ genoemd, maar de naam verwijst naar satura (oorspronkelijk een ‘gemengde offerschaal’), een mengsel van proza en poëzie met luchtige, soms moralistische maatschappijkritiek en literaire parodie. De auteur had niet alleen oog voor wat er zich buiten de elite in de maatschappij om hem heen afspeelde, maar ook een scherp oor voor de taal van alledag, zoals andere documentaire bronnen uit zijn tijd bevestigen, en een verfijnd gevoel voor de literatuur die hij parodieerde. Tijdens de colleges lezen we een aantal passages uit verschillende delen van de Satyrikon, m.n. uit het goed overleverde middenstuk, de Cena Trimalchionis, waarbij we niet alleen ingaan op de thematiek, maar ook op het Latijn van de verschillende personages, en hoe hun taal past in de (sociolinguistische) ontwikkelingen van het Latijn uit zijn tijd. Ter vergelijking kijken we ook naar andere bronnen van alledaags taalgebruik uit zijn tijd.

    • De colleges zijn gericht op studenten klassieke talen, maar scholieren en andere belangstellenden met gevorderde grammaticale kennis en leeservaring zijn ook van harte welkom. Enige taalkundige achtergrond wordt aanbevolen.

    Docent: Rodie Risselada

  • Grevenbroek en ‘de ander’

    De Nederlandse intellectueel J.W. van Grevenbroek werkte voor de VOC aan de Kaap. In 1695 schreef hij een brief in het Latijn over zijn ervaringen met de 'Hottentotten' die er woonden. We lezen stukken uit de brief en vergelijken die met de bronnen: Klassieke auteurs, Leidse theologen, en reisverslagen van tijdgenoten. We zien dat Grevenbroek hun courante, eeuwenoude beeld van 'de Afrikaan als beestachtige woesteling' afwijst als stereotyperend. Tegelijkertijd zien we hoe hij zijn eigen indrukken nog altijd betekenis geeft binnen Klassieke en Bijbelse kaders. Een unieke brief die inzichtelijk maakt hoe de Renaissance zocht naar een nieuwe blik op een uitdijende wereld, en de vraag stelt hoe we kunnen weten wat kennis is.

    We lezen vooral (vroegmodern en Klassiek) Latijn, en soms 17de-eeuws Nederlands.

    • Dit college is met namegeschikt voor studenten klassieke talen en andere gevorderde lezers.

    Docent: Tycho Maas

  • Oud en Nieuw: satire en lyriek van Horatius en Leo XIII

    In deze module overbruggen we twee millennia en gaan op zoek naar de dichterlijke verwantschap tussen twee ogenschijnlijke tegenpolen: Horatius en paus Leo XIII. Quintus Horatius Flaccus (65-8 v.Chr.), zoon van een vrijgelaten slaaf, gefaald officier en ambtenaar tegen wil en dank, Epicureïsch levenskunstenaar, en meester van tal van genres en versvormen. Leo XIII (geboren Gioacchino Pecci, 1810-1903), aristocraat, priester, diplomaat en staatsman, grondlegger van de Katholieke Sociale Leer, en een van de langst regerende pausen uit de geschiedenis. Toch was Leo in zijn vrije uren ook een gevierd Latijns dichter, en bovenal een liefhebber en navolger van Horatius.

    Van Horatius lezen we vroeg werk en laat werk: Satire 2.2 en het Carmen Saeculare. De satire in kwestie (over de waarde van een sobere levensstijl) laveert op typerende wijze tussen scherts en wijsbegeerte. Het Carmen Saeculare is de officiële hymne van de eeuwfeesten die in 17 v.Chr. werden gevierd om de dageraad van Augustus' nieuwe tijdperk luister bij te zetten. Beide gedichten vonden bij Leo XIII navolging: we lezen een satire uit 1897 (voor matig eten en tegen de gulzigheid, een moderne versie van Sat. 2.2) en Leo's eigen Carmen Saeculare, een somber lied uit 1900, vol onheilspellende vooruitzichten bij het aanbreken van de twintigste eeuw.

    Dit college is geschikt voor studenten klassieke talen en andere gevorderde lezers.

    Docent: Stephen van Beek

  • Waltharius

    Waltharius is een kort maar krachtig klassiek Latijns epos uit de tiende eeuw, gebaseerd op een Germaanse orale traditie. De hoofdpersoon is een Gotische prins uit de vijfde eeuw, de tijd waarin Attila de Hun het Romeinse Rijk teisterde. Moed en liefde, verraad en vriendschap staan centraal in het bloedstollende verhaal. In twee en een halve dag gaan we het complete epos lezen.

    Dit college is geschikt voor studenten klassieke talen en andere gevorderde lezers. Let op: dit college gaat de hele dag door.

    Docent: Piet Gerbrandy

  • Alexander, van Oudheid tot Middeleeuwen

    Direct na zijn dood begon de legendevorming over Alexander de Grote: geschiedschrijvers beschreven zijn daden; heersers en legerleiders probeerden hem te evenaren. Maar hoe ontwikkelden de legenden over Alexander zich, en wat kunnen we eigenlijk zeggen over de historische Alexander? Tijdens deze collegereeks zullen we een blik werpen op Griekse en Latijnse teksten over Alexander uit de Oudheid en de Middeleeuwen. Aan bod komen onder andere Arrianus, Plutarchus, Quintus Curtius, de Alexanderroman, en Walter van Châtillon.

    • Dit college is geschikt voor studenten klassieke talen en andere gevorderde lezers. Let op: dit college duurt een hele dag.

    Docenten: Geert de Mol en Ivo Wolsing

  • Procopius

    Procopius van Caesarea, die als de laatste geschiedschrijver van de oudheid te boek staat en tegelijk als de eerste van de Byzantijnse traditie, heeft een fascinerend oeuvre nagelaten. Zijn werken vormen een belangrijke maar ook raadselachtige bron over keizer Justinianus, wiens roem Procopius in zijn Gebouwen bezingt, terwijl hij hem in zijn Geheime geschiedenis als niemand minder dan de antichrist beschrijft. Zijn meest omvangrijke en complexe boek, de Oorlogen, is een geschiedwerk naar het voorbeeld van Herodotus en Thucydides, en daarmee een ambitieuze poging van Procopius om de veranderende, christelijke wereld van de zesde eeuw n.Chr. in de taal van het klassieke Athene te beschrijven. Tijdens dit college zullen we de werken van Procopius bloemlezen, waarbij we aandacht zullen besteden aan het beeld dat hij schetst van Justinianus, aan zijn verhouding tot zijn literaire voorbeelden en aan zijn eigen geschiedopvatting.

    • Dit college is vooral geschikt voor gevorderde studenten en andere ervaren lezers, die idealiter al kennis hebben gemaakt met Herodotus en/of Thucydides.

    Docent: Maurits de Leeuw

  • Stesichorus

    Een nachtegaal zou hem bij zijn geboorte op de lippen zijn geland. Stesichorus leerde van de zangvogel mythologische lyriek te componeren. Hij was een van de meest productieve archaïsch lyrische dichters, maar zijn werk is helaas vooral in fragmenten aan ons overgeleverd. Met behulp van het uitgebreide commentaar van Davies en Finglass zullen we een deel van zijn werk onder de loep nemen, waaronder in ieder geval de Geryoneis. Zijn originele kijk op mythes en zijn allusies naar Homerus zullen in het college centraal staan.

    • Het college is bedoeld voor gevorderde studenten en andere ervaren lezers.

    Docent: Aniek van den Eersten

  • Docentencursus: Plato

    In deze cursus wordt het integrale pensum van het Centraal Examen Grieks 2020 behandeld. Dit pensum omvat 20 OCT pagina’s van Plato’s Symposium in het Grieks; de rest van de dialoog wordt in vertaling bestudeerd. Van de deelnemers wordt verwacht dat ze het pensum tevoren (globaal) hebben doorgenomen.

    Docent: Gerard Boter

  • Docentencursus: Vergilius

    In deze cursus wordt het integrale pensum van het Centraal Examen Latijn 2020 behandeld. Dit pensum omvat de Latijnse tekst van ca. 600 verzen uit de Aeneis van Vergilius; de rest van het examenpensum wordt in vertaling bestudeerd. Van de deelnemers wordt verwacht dat ze het pensum tevoren (globaal) hebben doorgenomen.

    Docent: David Rijser

Naar beginpagina Zomerschool Klassieke talen